داسلام مقدس دين چه سراسر د رحم خواخوږی په ښوکارونو د ترغيب او له بدو کاروڅخه د مخنوی پيغام لری .
دهمدی موخو لپاره روژه د مسلمانانو لپاره يو لنډ مهاله تربيوی دوره ده
ترڅو په دغه لنډه دوره کی د خپلو نورو وروڼو له لوږو اوبی وسيو خبر شی اوهمدارنګه په ښو کارونو عادت او له بی ګټی زهرجنو شيطانی اعمالو منع شی .
دروژی فضيلت :
دنورو امتونو په پرتله محمدی (ص) امت ته د هری نيکی په بدل کی لس چنده يا تر هغه هم ذيات بدله ورکول کيږی ولی روژه ددی عام قانون څخه مستثنی ده .
الهی پيغام دی چه روژه د بنده له طرفه ماته يوه تحفه ده اوزه به څنګه چه غواړم ددی اجر او ثواب به ورکوم زما بنده زما درضاء لپاره خپل خواهش نفس ،خوړل او څښل پريږدی – نوبس زه په خپله خوښه ددی قربانی بدله ورکوم .
ژباړه : دجنت په دروازو کی يوه دروازه ده چه هغی ته باب الريان وايی پدی دروازه به د قيامت په ورځ صرف روژه دار داخليږی .
رسول الله (ص) ديوی خطبی په آخره برخه کی وفرمايل : ددی مبارکی مياشتی اوله حصه رحمت دی دوهمه حصه يی مغفرت دی او آخری دريمه حصه يی د دوزخ څخه خلاصون دی ،ددينه پس يی وفرمايل کوم سړی چه پدی مياشت کی دخپل خادم يا مزدور په کار کی تخفيف اوکمی وکړی الله تعالی دهغه مغفرت وکړی او د دوزخ له اوره به آزادی ورکړی (شعب الايمان للبيهقی ).
په روژه كي له حرامو کارو بيکاره خبرو ځان ساتل ضرور دی .
ژباړه : کوم سړی چه بدکارونه فضولی خبری نه پريږدی نوالله تعالی دده خوړلو اوڅښلوپريښودو ته څه ضرورت نشته .
دروژی مکروهات :
۱- بدخويی کول ،غيبت کول ،جګړه کول ،فضولی خبری او داسی نور حرام اعمال او خبری .
۲- دلوږی تندی په وجه وارخطايی او ناآرامی ظاهرول .
۳- څه شی په خوله کی نيول يا جويل که خواراکی شی وی او که نه .
۴- دخوراکی څيز څکل خو دښځی او خادم لپاره چه خاوند يا مالک يی بدخويه وی د خاوند يا مالک دتندخويی ددفعی په وجه چه بدرد ونه وايی باک نلری چه د خوراکی شی مالګه وګوری .
۵- په خوله ياپوزه اوبو تيرولو کی دومره مبالغه چه اوبه تر حلق يا ستونی پوری لاړی شی .
۶- جنوب وی خو تر صبا صادق نه يی ورسته کوی .
۷- کريم ،سکاره وغيره سره غاښونه صفا کول .
۸- په خوله کی ډيری لاړی جمع کول او بيايی تيرول .
۹- که دشهوت ويره وی له خپلی بی بی نه مچی يا بوسه اخيسل يا ورتر غاړه کيدل روژه مکروه کوی خو که د شهوت ويره نه وی باک نلری .
۱۰ – مور لره په خوله کی د څه شی جويل او بيا بچی ته ورکول .
پورته ټولو صورتونو کی روژه مکروه کيږی فاسيديږی نه ولی ثواب يی کميږی .
دروژی فاسدوونکی :
په روژه کی له دریو شیانو څخه د ځان ساتل فرض دی .
۱- له څه خوړلونه .
۲- له څه څښلونه .
له جنسی فعل نه .
پورته دريو فرضونو پر خلاف عمل سره روژه فاسيديږی .خو د روژی فاسدوونکی څيز دخپل نوعيت له مخی پردوه ډوله دی ، هغه چه يوازی قضايی ورباندی واجبيږی او بل هغه چه قضا او کفاره دواړه ورباندی واجبيږی .
هغه صورتونه چه دهغه پر کولو د روژی قضا واجبه ده :
۱- يو څوک د روژی پشلمی وکړی او دا يی خيال وی چه تر اوسه وخت شته خواراک څښاک وکړی خو ورسته ورته معلومه شوه چه سبا ختلی ددغه روژی قضا روژه واجبه ده .
۲- چا دلمرلويدونه مخکی داسی فکروکړچی لمر لويدلی دی روژه يی ماته کړه خوورسته پوه شو چه ماښام لا ندی شوی نوقضايی روژه ورباندی واجبه ده .
۳- چا په روژه دار باندی په زور خواراک وکړ .
۴- درمضان نه علاوه بل څه نفل يا واجب روژه قصداً ماتول .
۵- که په روژه کی د چا خولی ته د اوښکو يا خولو څاڅکی ورغلل او مالګينتوب يی په ټوله خوله کی محسوس کړاوده هغه څاڅکی خيټی ته تير کړل .
۶- که چا له سره دروژی نيت ونګړ، خوله خوړلو اونورو يی ځان بند وساته ، يا يی له زوال نه ورسته نيت وګړ .
۷- په روژه کی چا په قصد سره په ډکه خوله کانګی وګړی يا دخولی په غرغړه کی يی بی احتياطی وکړه اوبه له حلقه تير شی قضا پری واجب ده .
۸- که چا داسی شی چه غذا نه وی لکه داوسپنی ټکړه ګاڼی قاغذ يا نور وخوړل چه نه د غذا او نه دوا په ډول وی قضا پری واجب ده .
۹- په غوږ کی تيل اچول يا کومه ښځه په روژه کی په خپل تناسلی غړی کی دوا يا تيل واچوی په د صورت کی قضا پری واجب ده .
۱۰ – که چا په هيره څه وخوړل نو بيا يی فکر وکړ چه روژه خو ماته شوه نو څه يی نور هم وخوړل نو قضا يی پری لازمه ده.
۱۱- په غاښونو کی د داسی خوراکی څير بنديدل چه د نخود دانی برابر يا له هغه نه لوی وی تر حلق تير شی .
۱۲- د جماع اووحشی عمل لواطت نه پرته بل کوم داسی وحشی شيطانی جنسی فعل يی وکړ چه انزال ورسره وشوه .
۱۳- غاښونه وينی شی او وينی پر لاړو ذياتی وی له ستونی څخه تير شی .
په پورته ټولو صورتونو کی روژه ماتيږی قضايی روژه به بيا نيسی .
